ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΕΚΔΡΟΜΗ

ΠΡΙΝ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ

1.Πριν ξεκινήσετε το ταξίδι σας πρέπει να σιγουρευτείτε ότι το αυτοκίνητο σας είναι σε άριστη θέση να ταξιδέψει εντός και κυρίως εκτός δρόμου. Κάντε απαραίτητα ένα γενικό έλεγχο και αν χρειαστεί πηγαίνετε το για service προληπτικά. Προσέξτε ιδιαίτερα την κατάσταση και την πίεση του αέρα των ελαστικών καθώς και της ρεζέρβας. Ελέγξτε το κάτω μέρος του αυτοκινήτου για τυχόν διαρροές ή μηχανικά προβλήματα.
2.Μεγάλη βαρύτητα πρέπει να δοθεί και στον τρόπο που θα φορτώσετε το αυτοκίνητο. Πρέπει να γίνει όσο το δυνατόν πιο ομοιόμορφα. Αν το βάρος είναι μεγαλύτερο στο πίσω μέρος ενδέχεται ο κίνδυνος υποστροφής καθώς επηρεάζεται αρνητικά η πρόσφυση των μπροστά τροχών. Επίσης ελαττώνεται η γωνία φυγής και η απόσταση από το έδαφος. Εάν πρόκειται να φορτώσετε τη σχάρα στο επάνω μέρος του αυτοκινήτου προσέξτε το φορτίο σας να συμφωνεί με το μέγιστο επιτρεπόμενο κ να έχει κατανεμηθεί όπως προβλέπεται. Σε αντίθετη περίπτωση το υπερβολικό φορτίο ανεβάζει το κέντρο βάρος του αυτοκινήτου καθιστώντας το επικίνδυνο σε στροφές, μεγάλης έντασης πλευρικούς ανέμους κτλ. Μην ξεχάσετε να μετρήσετε και το τελικό ύψος μετά την προσθήκη φορτίου στη σχάρα για χαμηλά περάσματα.
3.Μην πας απροετοίμαστος στην εκδρομή. Οργάνωσε την καλά από πριν. Εφοδιάσου με χάρτες, προσπάθησε να γνωρίζεις πάντα που βρίσκεσαι και τις διαδρομές που θα ακολουθήσεις. , Κάποιες διαδρομές εκτός δρόμου που φαίνονται σύντομες μπορεί να κρατήσουν πολύ παραπάνω απ'ότι υπολόγιζες ή έβλεπες στο χάρτη. Να γνωρίζεται πάντα την ώρα που νυχτώνει και να το λαμβάνεται υπ'όψιν κατά την οργάνωση της εκδρομής.
4.Ένα κομβόι 5 αυτοκινήτων στο βουνό έχει μέση ταχύτητα 15 χλμ/ώρα ενώ ένα αντίστοιχο 15 αυτοκινήτων έχει μέση ταχύτητα 6-7 χλμ/ώρα!

ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΜΑΣ

1. Διατηρούμε πάντα τουλάχιστον 10-20 μέτρα απόσταση από το κάθε αυτοκίνητο όταν οδηγούμε στο χώμα. Ακόμα και όταν σταματήσουμε οι αποστάσεις θα πρέπει να τηρούνται για περίπτωση που χρειαστεί να γίνει κάποια μανούβρα.
Στον αυτοκινητόδρομο πρέπει να έχουμε απόσταση τουλάχιστον ίση με το μήκος ενός οχήματος ανά 10 χλμ. Δεδομένου ότι συνήθως η ταχύτητα που κινείται το κομβόι κυμαίνεται στα 90-110 χλμ/ώρα, η ελάχιστη απόσταση που πρέπει να τηρούμε είναι στα 60 μέτρα
2. Ακολουθούμε πάντα την πορεία του πλοηγού και δεν την αλλάζουμε ποτέ χωρίς να τον έχουμε προηγουμένως ενημερώσει. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που θέλουμε να κάνουμε μία έκτακτη στάση.
4. Πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας το όχημα που μας ακολουθεί και να ελέγχουμε πάντα ότι δεν έχει χαθεί σε κάποια αλλαγή πορείας αλλά βρίσκεται από πίσω μας. Έτσι μειώνεται ο κίνδυνος να χαθεί ένα αυτοκίνητο όταν οδηγούμε σε κομβόι.
5. Έχουμε πάντα ανοιχτό τον ασύρματο για μην χάσουμε τις πληροφορίες που λέει ο οδηγός- πλοηγός και σε περίπτωση που εμείς τον χρησιμοποιήσουμε ,το μήνυμα μας δεν πρέπει να ξεπεράσει τα 10 δευτερόλεπτα.

6. Όταν βρεθεί στο δρόμο μας κάποιο εμπόδιο τότε το περνάμε ένα όχημα τη φορά. Πάντα ακολουθούμε τις υποδείξεις του πλοηγού, ο οποίος είναι ο αρχηγός και στην περίπτωση που τύχει κάτι απρόοπτο όπως το να κολλήσει κάποιο όχημα.
7. Σε απότομες ανηφόρες και κατηφόρες, το αυτοκίνητο που περνάει μόλις τελειώσει πλήρως την ανάβαση-κατάβαση δίνει σήμα στο επόμενο να ξεκινήσει. Μόνον τότε το επόμενο αυτοκίνητο μπορεί να ξεκινήσει. Το σήμα μπορεί να δοθεί και μέσω PMR ή VHF ή CB,
 

ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΒΟΥΝΟ

• Προσέχουμε την πορεία του οχήματος μας και την ελέγχουμε συνεχώς ! Αυτός ο έλεγχος πρέπει να γίνεται με ακρίβεια.
• Μεγάλη προσοχή δίνουμε στον χειρισμό του φρένου. Το πατάμε ελάχιστα και πολύ μαλακά. Το ίδιο ισχύει και για το γκάζι για να μην μπλοκάρουν ή σπινιάρουν οι τροχοί μας.
• Όταν συναντάμε κάποιο εμπόδιο το προσπερνάμε με μικρή ταχύτητα αφηνουμε το αμαξι να περασει με την αδρανεια του . Βάζουμε την τετρακίνηση πριν τη χρειαστούμε και όχι αφού κολλήσουμε.
• Για να μην κουράσουμε το 4χ4 χρησιμοποιούμε τις κοντές σχέσεις στο κιβώτιο μας, όπως και όταν δεν γνωρίζουμε το έδαφος. Δεν αλλάζουμε ταχύτητα σε απότομες ανηφόρες-κατηφόρες, σε περάσματα νερού ή άμμο.

ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ

Πέρασμα από στενά σημεία.
Φροντίζουμε να περνάμε το όχημα μας πιο κοντά στο εμπόδιο από την πλευρά του οδηγού ώστε να μπορούμε να βγάλουμε και το κεφάλι για ακόμα καλύτερη ορατότητα. Μπορούμε αν δεν γίνεται αυτό να χρησιμοποιήσουμε το συνοδηγό μας.

Πέρασμα από βαθιές «ροδιές».

Για να αποφύγουμε να βουλιάξουμε στις ροδιές πατάμε τους τροχούς μας ανάμεσα και αριστερά ή δεξιά τους. 
 

Πέρασμα από άμμο, χιόνι ή λάσπη.

Στην περίπτωση που συναντήσουμε άμμο ξεφουσκώνουμε τα λάστιχα και έτσι έχουμε καλύτερη πρόσφυση εφόσον μεγαλώνει η επιφάνεια των ελαστικών μας. Έχουμε στο μυαλό μας ότι έχει μειωθεί η απόσταση μας από το έδαφος και δίνουμε την ανάλογη προσοχή. Μετά το πέρασμα ξαναφουσκώνουμε τα ελαστικά μας χρησιμοποιώντας ένα πιεσόμετρο για ομοιόμορφη πίεση.
Κινούμαστε σταθερά χρησιμοποιώντας τη φόρα που παίρνει το όχημα μας. Δεν ελλατώνουμε την ταχύτητα και δεν σταματάμε για να μην κολλήσουμε. Δεν σπινάρουμε τους τροχούς και αν αυτό συμβεί τότε απλά αφήνουμε απαλά το γκάζι .
Αν λόγω λάσπης οδηγείτε υποχρεωτικά μέσα στις «ροδιές» πάντα ελέγχετε που «βλέπει» το τιμόνι σας. Το 4x4 θα ακολουθεί τις «ροδιές» ανεξάρτητα από το που είναι στραμμένοι οι εμπρός τροχοί του. Αν σε κάποιο σημείο αποκτηθεί ξαφνικά η πρόσφυση τότε υπάρχει κίνδυνος απότομης στροφής με απρόβλεπτα αποτελέσματα.
Θυμηθείτε ότι το σκληρό «πακτωμένο» χιόνι που περάσατε το πρωί μπορεί να γίνει αδιάβατο μόλις μαλακώσει το μεσημέρι. Για τον ίδιο λόγο το σκληρό χιόνι μετά από τη διέλευση μερικών οχημάτων μπορεί να γίνει αδιάβατο.
 

Πέρασμα πάνω από βράχια, κορμούς, χαντάκια και εμπόδια.

Πάντοτε κοιτάμε για εμπόδια που δεν φαίνονται (π.χ. κορμούς και λακκούβες) όταν περνάε από νερά, χιόνι, χόρτα ή λάσπες. Όταν θέλουμε να περάσουμε από εμπόδια όπως ένα χαντάκι είναι καλύτερα να το περάσουμε υπό γωνία έτσι ώστε μόνο ένας τροχός να βρίσκεται μέσα στο χαντάκι κάθε λεπτό. Αυτό επιτρέπει στους υπόλοιπους τροχούς να έχουν καλή πρόσφυση με το έδαφος. Αν περάσουμε κάθετα από το χαντάκι τότε ολόκληρος ο άξονας δεν θα δίνει κίνηση και θα δυσκολευτούμε ακόμα πιο πολύ.
Πριν περάσουμε από μεγάλα βράχια μπορεί να πρέπει ί να κατασκευάσουμε μια μικρή ράμπα από μικρότερα εμπρός και πίσω από το εμπόδιο ώστε να μικρύνουμε την κλίση του εμποδίου. Επειδή στο κάτω μέρος του οχήματός μας βρίσκονται πολλά ευαίσθητα εξαρτήματα όπως διαφορικά , κιβώτιο ταχυτήτων, λεκάνη λαδιού, ντεπόζιτο καυσίμου κ.α. είναι καλύτερο να περάσουμε το εμπόδιο πατώντας με την ρόδα επάνω του και περνώντας προσεκτικά, παρά να το περάσουμε ενδιάμεσα από τους τροχούς στο κέντρο του οχήματος.
 

Ανέβασμα λόφων.

Πριν ανεβούμε έναν απότομο λόφο θα ήταν καλό να τον περπατήσουμε πρώτα.
Θυμηθείτε ότι μπορεί να χρειαστεί να κατεβούμε τον λόφο που μόλις ανεβήκαμε. Αν δεν θα μπορείτε να τον κατεβείτε τότε μην ανεβείτε καθόλου εκτός κι αν υπάρχει σίγουρη διέξοδος από την άλλη πλευρά.
Όταν ανεβαίνετε χρησιμοποιήστε την μεγαλύτερη ταχύτητα που μπορεί να σας «βγάλει» την ανηφόρα χωρίς να αλλάξετε ταχύτητα. Αν επιλέξετε μεγαλύτερη δεν θα βγει η ανηφόρα, ενώ αν επιλέξετε μικρότερη, οι τροχοί μπορεί να σπινάρουν και να χάσετε την πρόσφυση. Ο γενικός κανόνας είναι η χρήση 2ης κοντής ταχύτητας για το ανέβασμα και 1η κοντή για το κατέβασμα. Αν υπάρχουν μπλοκέ διαφορικά ενεργοποιήστε τα..
Αν θα πρέπει να σταματήσετε σε μεγάλη ανηφόρα, σβήστε την μηχανή και αφήστε την ταχύτητα στο κιβώτιο. Τοποθετήστε βράχια και κορμούς για τάκους πίσω από τους τροχούς.
 

Κατέβασμα από αποτυχημένη ανάβαση.

Αν το όχημα σβήσει στην ανηφόρα, πατήστε φρένο, βάλτε όπισθεν, αφήστε τον συμπλέκτη και το φρένο ταυτόχρονα και γυρίστε το κλειδί για να ανάψει η μηχανή. Αφήστε το όχημα να κυλίσει αργά πίσω φρενάροντας μόνο με την μηχανή. Θυμηθείτε ότι στην οπισθοπορεία, η ορατότητα είναι περιορισμένη, το τιμόνι «κόβει» πιο απότομα και τα κλωτσήματα του τιμονιού είναι πολύ βίαια. Μην επιχειρήσετε να στρίψετε σε απότομη κλίση γιατί υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να ανατραπείτε.
 

Πέρασμα μέσα από νερά.

Τα περισσότερα 4x4 μπορούν να οδηγηθούν σε νερό που φτάνει μέχρι το ύψος των αξόνων τους χωρίς ιδιαίτερες προφυλάξεις. Όταν το νερό είναι βαθύτερο πρέπει να ξέρετε που βρίσκεται η εισαγωγή του αέρα και τα ηλεκτρονικά της μηχανής (ο «εγκέφαλος») ώστε να μην πάρουν νερά. Σβήστε τους προβολείς και αφήστε τους να κρυώσουν ώστε να μην ραγίσει το τζάμι τους από την απότομη αλλαγή θερμοκρασίας.
Αν βάλετε ένα ταπέτο επάνω στην μάσκα και το καπό του 4x4 πριν μπείτε σε βαθειά νερά, θα ελαχιστοποιήσετε το νερό που θα μπει στην μηχανή. Κινηθείτε με σταθερή και σχετικά μικρή ταχύτητα ώστε να σχηματίσετε ένα μόνιμο «κύμα» στο εμπρός μέρος το οποίο θα ελαττώσει το ύψος του νερού πίσω από τον προφυλακτήρα. Έτσι θα μειώσετε την ποσότητα του νερού που θα πεταχτεί στην εισαγωγή αέρα μηχανή και τα ηλεκτρικά της ανάφλεξης, από το βεντιλατέρ. Αν χρειαστεί να περάσετε σε πολύ βαθύ νερό τότε αποσυνδέστε το βεντιλατέρ για να μην καταστραφεί η φτερωτή του από την αντίσταση του νερού.
Επιλέξτε 1η κοντή ταχύτητα, ενεργοποιήστε τα μπλοκέ διαφορικά και κινηθείτε ευθεία.
Όταν περνάτε ρηχά ποτάμια με γρήγορη ροή νερού, διασχίστε τα υπό γωνία και προς την πηγή τους. Έτσι ελαχιστοποιείτε την πίεση του νερού πάνω στο όχημα. Ποτέ μην προσπαθήσετε να περάσετε βαθειά και γρήγορα κινούμενα ποτάμια γιατί θα σας παρασύρει το ρεύμα ! Θυμηθείτε ότι με κλειστές τις πόρτες το 4x4 μπορεί να αρχίσει να «επιπλέει» σε βαθειά νερά !
Πριν από κάθε δύσκολο πέρασμα και ειδικά σε νερά, προσδέστε τον ιμάντα ρυμούλκησης στα κατάλληλα σημεία του αυτοκίνητου και στερεώστε την ελεύθερη άκρη του κάπου ψηλά ώστε να είναι έτοιμη για το ενδεχόμενο ρυμούλκησης. Η διαδικασία αυτή μπορεί να είναι μέχρι κι αδύνατη όταν βρίσκεστε κολλημένος μέσα στα νερά και τη λάσπη.
Φρενάρετε αρκετές φορές μετά από πέρασμα νερών ώστε να στεγνώσετε τα φρένα σας.
 

Αν σβήσει η μηχανή σε μεγάλη κλίση.

Αν το αυτοκίνητο είναι έτοιμο να σβήσει σε μεγάλη ανηφόρα, δεν πρέπει να πατήσουμε το συμπλέκτη ! Κάτι τέτοιο θα επιταχύνει την «κάθοδό» μας. Αυτό που κάνουμε είναι να σβήσουμε τη μηχανή και να πατήσουμε δυνατά το φρένο. Μετά τραβάμε και το χειρόφρενο.
Αφού διαλέξουμε την πορεία μας, πατάμε το συμπλέκτη απαλά, βάζουμε την όπισθεν αφήνουμε το συμπλέκτη και ταυτόχρονα αφήνουμε απαλά το φρένο και το χειρόφρενο. Μετά ανοίγουμε τη μηχανή.
 

Αν κολλήσετε.

Ελαττώστε την πίεση των ελαστικών (σε περίπου 10 psi) για μεγαλύτερη επιφάνεια με το έδαφος και καλύτερη πρόσφυση. Η ελάττωση της πίεσης οδηγεί στη μείωση της απόστασης του οχήματος από το έδαφος. Ενεργοποιήστε τα μπλοκέ διαφορικά αν υπάρχουν και βάλτε την μεγαλύτερη δυνατόν ταχύτητα στο κιβώτιο. Καθαρίστε την περιοχή των τροχών όπου πρόκειται να πατήσουν, φτυαρίζοντας την λάσπη, χιόνι ή άμμο ώστε να μπορέσετε να ξεκινήσετε. Για ενίσχυση της πρόσφυσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν ταπέτα, μικρά κλαδιά, πέτρες, σανίδια ακόμη και πανιά στο έδαφος εμπρός από τους τροχούς. ΠΡΟΣΟΧΗ με ελαττωμένη πίεση στα ελαστικά ΠΟΤΕ δεν τρέχουμε !
Οι αλυσίδες μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σε λάσπες. Συνήθως θα τις βάλετε στους πίσω τροχούς, ειδικά σε ανηφόρες ή αν ρυμουλκείτε κάποιον. Κάποιες φορές θα χρειαστεί να φορεθούν στους εμπρός ή και στους 4 τροχούς.
Η καλύτερη λύση για να ξεκολλήσουμε είναι να χρησιμοποιήσουμε «εργάτη». Ο εργάτης είναι απαραίτητος όταν δεν υπάρχει δεύτερο όχημα για να μας βοηθήσει. Σαν σημείο πρόσδεσης του συρματόσχοινου (άγκυρα) μπορεί να χρησιμοποιηθεί άλλο όχημα, κάποιο δέντρο ή ένας βράχος. Στην περίπτωση πρόσδεσης σε δέντρο θέλει πολύ προσοχή ώστε να μην πληγωθεί ο φλοιός του κορμού κι έτσι καταδικαστεί σε θάνατο. Γι' αυτό χρησιμοποιείστε τους ειδικούς ιμάντες. Στην περίπτωση που δεν υπάρχει άλλο σημείο πρόσδεσης, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε μια θαμμένη ρεζέρβα. Ποτέ μην ξεκινάτε την ρυμούλκηση με τον εργάτη να έχει λιγότερες από 5 στροφές συρματόσχοινο στο τύμπανο. ΠΡΟΣΟΧΗ: η χρήση του εργάτη απαιτεί ιδιαίτερες γνώσεις και προφυλάξεις. Η χρήση του εγκυμονεί πάντοτε σοβαρότατο κίνδυνο τραυματισμού.

Λίστα πραγμάτων που «πρέπει» να έχουμε τουλάχιστον:
• Κουτί πρώτων βοηθειών (ιώδιο, επίδεσμοι, αυτοκόλλητοι επίδεσμοι, οξυζενέ, οινόπνευμα, ασπιρίνες, αντηλιακό, αντικουνουπικό, ανακουφιστικό για εγκαύματα - τσιμπήματα).
• Φάρμακα που τυχόν παίρνουμε.
• Ρεζέρβα.
• Ένα καλό γρύλο και ένα γερό σανίδι για βάση του.
• Πυροσβεστήρα.
• Μεγάλο φακό και αρκετές αλκαλικές μπαταρίες.
• Φτυάρι.
• Σκοινί ρυμούλκησης και ιμάντα για ρυμούλκηση (recovery strap).
• Ναυτικά κλειδιά.
• Αυτοκόλλητη υφασμάτινη ταινία (φαρδιά).
• Μονωτική ταινία.
• Σύρμα.
• Χιονοαλυσίδες με εντατήρες.
• Γάντια εργασίας.
• Βασικό σετ εργαλείων.
• Καλώδια γεφύρωσης για μπαταρία.
• Ανταλλακτικές ασφάλειες και λάμπες.
• Μερικά βασικά ανταλλακτικά.
• Αδιάβροχο.
• Φωτοβολίδες διάσωσης.
• Σουγιάς.
• Δοχείο με πόσιμο νερό, τουλάχιστον 3 λίτρα ανά άτομο.
• Φορητό ασύρματο για συνεννόηση με την παρέα.
• Ένα τσεκουράκι.
• Σακούλες σκουπιδιών.
• Μωρομαντιλα
• Ελαστικά σχοινιά στερέωσης πραγμάτων.
Όταν εγκαταλείψουμε τον χωματόδρομο πρώτα πρέπει να απενεργοποιήσουμε τα μπλοκέ διαφορικά και να ρίξουμε μια ματιά στο 4x4 για μικροζημιές που μπορούν να επηρεάσουν την επιστροφή μας, όπως σκισίματα των ελαστικών, στραβωμένα παρατίμονα, διαρροές υγρών κ.λ.π.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΡΟΜΗ

Όταν επιστρέψουμε σπίτι από την εκδρομή υπάρχουν μερικά που πρέπει να κάνουμε. Κάντε ένα μικρό σέρβις στα υγρά, λάδια, φίλτρα αφού αυτά πρέπει να αλλάζονται συχνότερα - συντομότερα όταν κάνετε διαδρομές εκτός δρόμου. Τα διαφορικά, το σαζμάν, το σύστημα μετάδοσης της κίνησης και τα φρένα μπορεί να έχουν επηρεαστεί από νερά και λάσπες. Το λιγότερο θα πρέπει να καθαριστούν,

ΠΗΓΗ: 4Χ4 ΕΚΔΡΟΜΕΣ